Generatie-ruzie


Vroeger vochten wij met onze ouders. Als je bedenkt dat wij op de lagere school vanwege de zedelijkheid ’s winters een rok over een broek moesten dragen, dan kun je je daar wat bij voorstellen. Wij vochten over alles. Over de spijkerbroek. Over god. Over uitgaan. Over die afgrijselijke Elvis Presley. Over vriendjes. Over zelfstandig worden. Ik vocht ook over studeren. Want wat sommigen ook beweren, studeren zat er voor de 46’ers nauwelijks in. Zeker niet in arbeiderskringen.

Er bestond kinderbijslag en een studiebeurs voor minder draagkrachtigen maar de meeste armere mensen hadden hun kinderen nodig om de kost voor het gezin te verdienen.
De kerken werkten studieontmoedigend; het was hovaardig om je stand te overstijgen. De school, onder een broertje van het kerkbestuur, bestemde kinderen uit lagere milieus voor de huishoudschool en de ambachtsschool en een baantje na de leerplichtige leeftijd van 14 jaar.

De doorbraak van arbeiderskinderen in het hoger onderwijs valt dan ook in een latere generatie dan die eerste na de oorlog. Er golden toen, naast de studiebeurs, meen ik, wel faciliteiten in dubbele kinderbijslag en/of belastingaftrek maar de sociale positie van de ouders bleef een rol spelen. De grootste doorbraak komt in feite met de persoonlijke studiefinanciering in 1986.

Het was dus als 46’er geen sinecure om te vechten over studeren. Toch had dat gevecht geen boze insteek. Het zat met al die andere strijdpunten in een generatieconflict. De tijd veranderde zo snel dat ouders zich aangevallen voelden in hun overtuigingen en in hun autoriteit terwijl kinderen zich belemmerd voelden in de toegang tot hun nieuwe tijd.

Wij accepteerden het generatieconflict. Het werd een soort hype, zou je nu zeggen. We maakten er grapjes over. Het hoorde bij de gang van het tijdperk dat we beleefden. Ik heb er dan ook geen complex van temeer omdat wij met onze kinderen niet meer over ontwikkelen en vrijer leven hoefden te vechten. Maar soms, denk ik met spijtige weemoed aan mijn ouders; ik had niet willen vechten over dingen die niets te maken hadden met hun liefde voor mij en mijn liefde voor hen.

Dit kwam bij mij boven toen er ter gelegenheid van de oprichting van een ouderenpartij weer eens stevig werd uitgehaald naar de babyboom. In ‘De Wereld Draait Door’ maakte een jongeman er een ordinaire scheldpartij van.

Nu ben ik niet voor een ouderenpartij, zoals ik ook niet voor een vrouwen- of allochtonenpartij zou zijn. Het wezen van de politiek is de maatstaf vinden voor bestuur waarin ieders belang zo goed mogelijk recht wordt gedaan. Maar van de andere kant betekent het oprichten van een groepsbelangenpartij, dat er iets mis is met die groep en dat bestaande partijen daar geen gehoor aan geven.

Marcel van Dam vertelt het voor de zoveelste keer in zijn column. Ik lees hem altijd met bewondering omdat hij tegen de stroom van het establishment in blijft opkomen voor de geofferden op het altaar van de heilige groei-economie.

Ouderen kunnen inderdaad geen macht uitoefenen. Zelfs al bewijst onderzoek dat de babyboom geen overbedeling geniet ten koste van komende generaties dan nog blijft de campagne van het tegendeel haar werk doen.

De Pers reageerde dan ook prompt met een rekenartikeltje waarin het programma van de nieuwe ouderenpartij de volgende generatie gigantisch te grazen neemt. Cijfers intimideren. Zelf kunnen we de rekensom niet maken en niet controleren. We weten natuurlijk best dat je op verschillende manieren kunt rekenen. Het berekenen van de dekkingsgraad van pensioenfondsen òf naar gemiddelde uitkomst òf naar lopende rente maakt het verschil tussen redelijkheid en paniek. Het ligt er dus maar aan naar welk doel je rekent.

Maar toch snoeren cijfers ons de mond. Ze laten argumenten en morele verplichtingen weglekken in nood breekt wet en jammer maar helaas.

In ons geval beklemmen ze ons in generatiedenken. Ze staan niet stil bij de bloedstollende conflicten die daar uit kunnen voortvloeien.

Een voorbeeld aan de hand van twee feiten in het vorige jaar. Eén: Klink wilde reumamedicijnen niet meer vergoeden omdat ze te duur waren, met als gevolg dat vele reumalijders in een rolstoel zouden komen. Twee: medische specialisten propageerden het invriezen van eicellen opdat jonge vrouwen hun kinderwens tot na 40 konden uitstellen, vergoed door de ziekteverzekering. Kunnen wij ons een ruzie voorstellen tussen jong en oud: ik krijg mijn kind niet omdat jij het niet voor mij over hebt om in een rolstoel te gaan zitten?

Ik niet. Ik heb het generatieconflict wel gezien. En ik weet zeker dat mijn dochter en kleinzoon zo’n ruzie niet willen. Moet ik dan ruzie maken met andermans kinderen en kleinkinderen? Maar wat als die mijn oudedagswelzijn systematisch mogen uitschrapen? Dat wordt grimmig als bezuiniging op o.a. ouderen over een paar jaar tot algemene belastingverlaging zou moeten leiden, zoals ik een politicus hoorde mompelen. Welk doel dient dat generatiedenken eigenlijk?

Op 19 januari sturen twee nieuwsrubrieken een stokende babyboomreportage de lucht in, gevolgd door het bericht in Nieuwsuur dat de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde in 2012 een levenseinde-kliniek wil stichten. Het is een toeval, natuurlijk, maar toeval genereert soms meer cynisme dan ons lief is. Het viel mij trouwens op dat Wiegel in Uitgesproken WNL niet durfde meegaan in de rigide opvatting dat alle babyboomers het zo goed hebben. In zijn column in de Pers neemt hij bovendien afstand van tweedeling op basis van leeftijd. Wiegel doet het om de ouderenpartij af te schoffelen maar Nagel schoffelt de tweedeling af. We kunnen nog steeds kiezen. Hoe ver gaan we met dat generatie-geruzie?

Straks verwijten de jongeren ons nog dat wij Elvis Presley, Bob Dylan, The Beatles en de Rolling Stones hadden. Maar ja, dan kan ik tenminste zeggen, die hebben wij toch met jullie gedeeld.

Klantenservice:

http://opinie.volkskrant.nl/artikel/show/id/7608/50Plus_heeft_grote_kans_op_succes

http://www.depers.nl/economie/538270/50Plus-is-vooral-goed-in-geld-uitgeven.html

http://www.depers.nl/binnenland/539262/Column-50-Plus-of-40-min.html

Advertenties


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s