‘Newspeak’ keukentafelgesprek


Het Genootschap Onze Taal koos het woord ‘participatiesamenleving’ tot het woord van 2013. Misschien heeft dit woord gewonnen omdat de nieuwbakken koning er onverwacht mee op de proppen kwam want nieuw was het allerminst.

Je moet toch echt concluderen dat vele Nederlanders hebben zitten slapen tijdens de periode Balkenende. Hij lanceerde het idee al in zijn proefschrift, legde ons voortdurend uit dat de nieuwe tijd zich zou moeten enten op Etzioni’s civil society en hij waarmerkte zijn ideologie met de woorden verantwoordelijke samenleving en participatiemaatschappij.

Ikzelf zou als woord van 2013 een ander woord gekozen hebben: namelijk het woord ‘keukentafelgesprek’.

Inderdaad, het woord is ook niet nieuw maar het heeft een make-over gekregen die de oorspronkelijke betekenis volkomen heeft geliquideerd. De politiek heeft het woord gekaapt en naar haar hand gezet.

Was het keukentafelgesprek tot voor kort het intieme besloten onderonsje van vertrouwden om problemen, geschillen, en fouten glad te strijken; nu is het een formeel instrument geworden om een grens te trekken tussen staatshulp en individuele verantwoordelijkheid.

Een cruciale verandering is dat het keukentafelgesprek voortaan plaatsvindt in de woonkamer. De deelnemers zijn vaste personages: een hulpvragende gehandicapte of bejaarde tegenover een WMO-beambte met hulp op maat in zijn laptop. Het onderwerp behelst één kwestie: wel of niet hulp en zorg in hulpbehoevende omstandigheden.

De intimiteit van het traditionele keukentafelgesprek is ver van huis. Die transformeert tot het onbeschaamd graven in privélevens, tot het openkrabben van persoonlijke zwakheden. Vertrouwelijkheid heeft evenzeer afgedaan. Het hele hebben en houden van hulpvragers moet de laptop in.

Niet dat deze gegevens veel zullen bijdragen aan de toetsing door de WMO-beambte. Die toetsing berust op nagelvaste criteria: a. bezuiniging en b. het overheidsoordeel over de normale hulp van familie, vrienden, buren en bekenden.

Nieuwe woorden en taalveranderingen markeren verschuivingen in cultuur, politieke en sociale verhoudingen en omgangsregels.

Het ‘nieuwe’ woord participatiesamenleving bevestigt het doorzetten van een politiek doel.

Het ‘nieuwe’ woord keukentafelgesprek introduceert de route naar dat doel. Slinks en eufemistisch. Want de affectieve betekenis van het oude woord ‘keukentafelgesprek wordt gebruikt om vooropgezette, eenzijdige, strenge selectie te verhullen. Het woord keukentafelgesprek zegt niet wat het zegt. Het lijkt een woord uit Orwells ‘Newspeak’. Op zijn Nederlands dan: in het klein; in huis, tuin en keuken perspectief.

Die verhulling lijkt mij nieuw. Die verhulling bepaalt mijn woord van 2013.

 

 

'Smile-politie' van Kantelpunt 
is genomineerd voor de Blogparel 2013

Afbeelding

Advertenties

One Comment on “‘Newspeak’ keukentafelgesprek”

  1. thrammy schreef:

    Mooi statement, prima analyse. Gelukkig zijn er nog mensen die de regering kritisch volgen. Helaas is het vechten tegen de bierkaai, vrees ik. Maar zoals ik al zei in de aanhef…….!

    Laten we het gewoon niet pikken!

    Like


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s